Temat: Szczególna ochrona zatrudnienia dla działaczy związkowych

Prawo Pracy 05/2017
ius.focus - istota orzecznictwa 
Treść wiadomości wyświetla się niepoprawnie? Zobacz wersję online
C.H.Beck ius. focus
Prawo pracy
05/2017
Drukuj

Szanowni Państwo,

eksperci kancelarii Raczkowski Paruch komentują kluczowe orzecznictwo z zakresu prawa pracy.

Szczególna ochrona zatrudnienia dla działaczy związkowych
Członek zakładowej organizacji związkowej, niebędący członkiem jej zarządu, nie może zostać wskazany jako osoba korzystająca z ochrony zatrudnienia, jeśli nie jest upoważniony do reprezentowania organizacji związkowej wobec pracodawcy. Jednocześnie związek zawodowy nie ma obowiązku pokazać pracodawcy takiego upoważnienia.
Wyrok SN z 27.1.2016 r., III PK 59/15

Pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę o pracę. Uczynił to pomimo tego, że pracownik został wskazany przez związek zawodowy jako osoba objęta szczególną ochroną zatrudnienia. Nie było jednak potwierdzenia, na jakiej podstawie. Pracownik nie był członkiem zarządu związku zawodowego. Nie było też dokumentu, z którego wynikałoby jego upoważnienie do reprezentowania związku wobec pracodawcy, a przynajmniej pracodawca takiego dokumentu nie otrzymał. Pracodawca uznał zatem, że pracownik nie został skutecznie objęty ochroną. Ten odwołał się do sądu, domagając się przywrócenia do pracy.

Sąd I instancji uwzględnił roszczenie pracownika i przywrócił go do pracy. Stwierdził, że pracownik był skutecznie objęty szczególną ochroną zatrudnienia. Sąd II instancji podtrzymał wyrok. Sprawa trafiła do SN.

Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik był objęty szczególną ochroną zatrudnienia, a co za tym idzie – wypowiedzenie mu umowy o pracę było wadliwe. Zgodnie z art. 32 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1881; dalej jako: ZwZawU), szczególną ochroną zatrudnienia mogą zostać objęci działacze związkowi, którzy albo są członkami zarządu organizacji związkowej, albo – nie będąc członkami zarządu – są upoważnieni do reprezentowania organizacji związkowej wobec pracodawcy. Uprawnienie do korzystania ze szczególnej ochrony zatrudnienia przez działacza związkowego niebędącego członkiem zarządu związku nie wynika z samego faktu imiennego wskazania go jako podlegającego ochronie. Musi on posiadać umocowanie do reprezentowania organizacji związkowej. Dlatego nie można odmówić pracodawcy prawa kontroli, czy informacja o osobach chronionych (otrzymana od zarządu zakładowej organizacji związkowej) została oparta na rzeczywistych przesłankach, tj. w szczególności, czy pracownik wskazany jako objęty ochroną jest upoważniony do reprezentowania związku.

Z drugiej jednak strony, pracodawca nie może wymusić na organizacji związkowej, aby wraz z imienną listą pracowników-działaczy objętych szczególną ochroną trwałości stosunku pracy, dostarczyła mu inne dokumenty, z których będzie wynikać upoważnienie wskazanego imiennie pracownika-działacza do występowania w imieniu związku w sprawach z zakresu prawa pracy. Pracodawca ponosi ryzyko błędu, jeśli po otrzymaniu imiennej listy działaczy chronionych, kwestionuje prawdziwość upoważnienia do działania w imieniu organizacji związkowej, przysługującego osobie wymienionej na takiej liście i przykładowo rozwiąże z nią stosunek pracy. Nie można bowiem wykluczyć, że po rozwiązaniu stosunku pracy, pracownik-działacz związkowy swoje umocowanie do działania w imieniu związku (nawet jeżeli nastąpi to dopiero w toku postępowania sądowego). Jeżeli pracodawca chce uniknąć takiego ryzyka, to w razie powzięcia wątpliwości, czy pracownik imiennie wskazany przez związek jako osoba chroniona rzeczywiście dysponuje upoważnieniem do reprezentowania tego związku, powinien niezwłocznie podjąć odpowiednie działania w celu usunięcia stanu niepewności (np. skonsultować tę kwestię z organami związkowymi wyższego szczebla).

Komentarz

Komentowane orzeczenie potwierdza, że szczególną ochroną zatrudnienia mogą być objęci tylko tacy działacze związkowi, którzy albo są członkami zarządu związku zawodowego, albo – nie będąc członkami zarządu – są upoważnieni do reprezentowania związku wobec pracodawcy. Choć wynika to wprost z przepisów, nie zawsze jest oczywiste, zwłaszcza dla związków. Niejednokrotnie zdarza się, że jako osoby szczególnie chronione wskazywani są członkowie innych niż zarząd organów związkowych, np. komisji rewizyjnej. Jest to nieskuteczne, jeżeli nie mają oni stosownego upoważnienia do reprezentowania związku. Sam fakt członkostwa w tego rodzaju organach nie uprawnia bowiem do objęcia ochroną. Nie istnieje również ochrona z urzędu, tj. wynikająca z samego faktu pełnienia funkcji (wyjątkiem jest przewodniczący związku zawodowego – ochrona przysługuje mu z mocy prawa, jeżeli związek zawodowy nie dokona wskazania osób chronionych).

Nie sposób natomiast zgodzić się z SN, że pracodawcy nie przysługuje prawo żądania od związku zawodowego dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających objęcie działacza związkowego szczególną ochroną zatrudnienia, w tym upoważnienia do reprezentowania związku. Skoro z faktem objęcia ochroną wiążą się określone uprawnienia działaczy związkowych oraz określone obowiązki i ograniczenia po stronie pracodawcy, to pracodawca powinien mieć możliwość potwierdzenia, czy ta ochrona faktycznie konkretnemu działaczowi przysługuje.

r.pr. Robert Stępień, starszy prawnik w kancelarii Raczkowski Paruch
 
Zobacz także:
Nierówne traktowanie a dyskryminacja
Czytaj więcej »
Wskazanie kilku przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę
Czytaj więcej »
>> Biblioteka ius.focus <<
Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o.
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa

Kontakt z Działem Obsługi Klienta
Tel: 800 800 025, 22 311 22 22
NIP: 522-010-50-28
KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta st. Warszawy,
Wydz. XII Gospodarczy
Właściciel: dr Hans Dieter Beck
Kapitał Spółki: 88 000 zł
Wiadomość została wygenerowana automatycznie. W celu kontaktu, prosimy o korzystanie z adresu: legalis@beck.pl. Powyższe treści stanowią część usługi „ius.focus” świadczonej drogą elektroniczną w Systemie Informacji Prawnej Legalis dostępnej dla użytkowników modułów Premium. W każdej chwili można zrezygnować z otrzymywania tych powiadomień, klikając zrezygnuj z powiadomień ius.focus lub edytując swoje preferencje.